thumbnailthumbnailthumbnailthumbnail
Błąd
  • XML Parsing Error at 1:151. Error 9: Invalid character
  • XML Parsing Error at 1:166. Error 9: Invalid character
  • XML Parsing Error at 1:92. Error 9: Invalid character
  • XML Parsing Error at 1:315. Error 9: Invalid character
  • XML Parsing Error at 1:57. Error 9: Invalid character
  • XML Parsing Error at 1:528. Error 9: Invalid character
Drukuj Email

Uprawnienia pokrzywdzonego jako oskaryciela przed sdem

Co to s gosy stron i czy mnie to dotyczy?

Gosy stron to kocowe wypowiedzi prokuratora, oskarycieli, oskaronego i jego obrocy. Jeli zatem wystpujesz przed sdem jako oskaryciel posikowy lub prywatny, rwnie czeka Ci mowa kocowa. Trzeba skierowa j do sdu, ale bd jej sucha take inni uczestnicy postpowania oraz obecna na sali sdowej publiczno. W wypowiedzi tej zaprezentuj swj pogld na spraw: powiedz, czy Twoim zdaniem oskarony faktycznie popeni zarzucane mu przestpstwo i czemu tak uwaasz. Swoje zdanie musisz uargumentowa. Moesz take zasugerowa sdowi, jak kar powinien wymierzy oskaronemu i jakie Twoim zdaniem powinien zastosowa rodki karne, czyli np. zakaz kontaktowania si z Tob albo zakaz prowadzenia pojazdw. Gos jako pierwszy zabierze prokurator, nastpnie kolejni uczestnicy ? w tym take Ty ? a na kocu oskarony. Sdzia wskae Ci moment, w ktrym masz przedstawi swoj mow (por. art. 406 k.p.k.).

Czy jako pokrzywdzony w postpowaniu przed sdem musz podda si badaniom lekarskim?

Nawet jeli w postpowaniu przed sdem nie wystpujesz w roli oskaryciela posikowego ani prywatnego, jako pokrzywdzony musisz podda si ogldzinom i badaniom lekarskim, jeeli od stanu Twojego zdrowia uzaleniona jest wysoko kary, ktr sd wymierzy sprawcy. Moesz sprzeciwi si natomiast w sytuacji, gdy lekarz bdzie chcia wykona na Tobie zabieg chirurgiczny lub pozostawi Ci na obserwacji w szpitalu (por. art. 192 1 k.p.k.).

Przykad:

Zenobiusz by ranny w wypadku samochodowym, potrci go pijany kierowca. Wygldao na to, e do koca ycia Zenobiusz bdzie mia sparaliowane nogi. Okazao si jednak, e pierwotna hipoteza lekarska bya przesadzona i Zenobiusz szybko wsta z ka. Sd bdzie chcia, by zbada go lekarz, bo w takiej sytuacji kara, ktr wymierzy sprawcy, bdzie nisza. Zenobiusz nie bdzie mg sprzeciwi si przeprowadzeniu tych bada.

Czy mog zadawa pytania wiadkom, biegym i oskaronemu?

Jeli jeste oskarycielem posikowym lub prywatnym, to jak najbardziej masz prawo, by zadawa pytania. W odpowiednim momencie sdzia zapyta Ci, czy chcesz zada pytania osobie, ktra jest w danej chwili przesuchiwana (por.art. 370 k.p.k.).Moe si te zdarzy tak, e sdzia poprosi Ci, aby przygotowa pisemnie pytania do biegego, ktry bdzie sporzdza opini w sprawie.

Czy na rozpraw moe wej kady?

Co do zasady tak, poniewa rozprawa sdowa odbywa si jawnie i nikt nie musi tumaczy si sdziemu, dlaczego chce w niej uczestniczy. Dlatego kady,kto ma skoczone 18 lat, nie ma przy sobie broni i odpowiednio bdzie si zachowywa, bo nie jest np. pod wpywem alkoholu, moe przyj na rozpraw i si jej przysuchiwa (por. art. 355, 356 k.p.k.).

Przykad:

W rozprawie mog uczestniczy studenci, ssiedzi i znajomi, mimo e nie dostali z sdu wezwania na rozpraw! Nie bdzie mg jednak uczestniczy w rozprawie student, ktry wczeniej oblewa z kolegami zdany egzamin, wypi kilka piw i jest pod wpywem alkoholu. Take 10-letnia Tosia nie bdzie moga wej na sal rozpraw, chyba e zostanie wezwana w charakterze wiadka.


Czy postpowanie przed sdem jest podobne do postpowania przed prokuratorem?

Nie, postpowania te zdecydowanie si rni. Teraz gwna rola naley do sdu. To on, a nie prokurator lub policjant, bdzie kierowa postpowaniem; do sdu bdziesz skada swoje wnioski i skargi. Postpowanie przed prokuratorem toczyo si w rnych miejscach ? czasem w prokuraturze, czasem na komisariacie Policji, a czasem w terenie, bo np. prokurator musia obejrze miejsce wypadku samochodowego. Cae postpowanie przed sdem bdzie toczyo si w budynku sdu, na sali rozpraw.
W postpowaniu przed sdem jako pokrzywdzony nie jeste ju stron. Bdziesz mg korzysta z uprawnie strony pod warunkiem, e zgosie swj udzia w postpowaniu w charakterze oskaryciela posikowego albo wystpujesz w sprawie jako oskaryciel prywatny. Czynnoci, ktre bd przeprowadzane, np. przesuchanie wiadkw, bd jawne i nie bdziesz musia nikogo prosi o zgod, aby w nich uczestniczy.


Czy sdzi moe by brat oskaronego albo mj wspmaonek?

Sdzia, a take policjant i prokurator, musz by obiektywnie nastawieni zarwno do oskaryciela (ktrym w czasie rozprawy jest prokurator), jak i do oskaronego, a take do pokrzywdzonego. Jeeli istniej wtpliwoci co do obiektywizmu sdziego, podlega on wyczeniu, czyli nie moe uczestniczy w rozstrzyganiu tej sprawy. Istniej sytuacje, w ktrych bez wzgldu na to, czy sdzia faktycznie byby stronniczy, jest on wyczony ze sprawy automatycznie (por. art. 40 1 k.p.k.). Dzieje si tak np. kiedy miaby orzeka sdzia, ktrego sprawa dotyczy bezporednio (por. art. 40 1 pkt. 1 k.p.k.).

Przykad:

Jeeli sdzia zosta pokrzywdzony w wyniku rozboju, to jest oczywiste, e nie moe prowadzi tej sprawy. Nie bdzie mg osdzi sprawcy, bo nie byby z pewnoci neutralnie do niego nastawiony.
Podobnie sdzia nie moe orzeka w sprawie swojego maonka lub swoich krewnych (por. art. 40 1 pkt. 2 i 3 k.p.k.).

Przykad:

Wyczony ze sprawy bdzie sdzia, ktrego brat oskarony jest o zgwacenie, a take pani sdzia, ktrej m zosta ranny w wypadku drogowym, natomiast sdzona jest osoba, ktra ten wypadek spowodowaa. Wyczony zostanie sdzia, ktry by wiadkiem czynu, o ktry sprawa si toczy, albo ktry w postpowaniu przed prokuratorem zosta wezwany na przesuchanie jako wiadek (por. art. 40 1 pkt. 4 k.p.k.).

Przykad:
Sdzia, wracajc do domu, widzia, jak Tosi potrci samochd. Nie bdzie mg sdzi kierowcy samochodu, poniewa by wiadkiem wypadku. Podobnie, gdy sdzia owego wypadku nie widzia, ale chwil wczeniej przechodzi obok miejsca zdarzenia i prokurator uzna, e moe by wiadkiem potrcenia i wezwa go do prokuratury na przesuchanie ? sdzia ten nie bdzie mg sdzi w tej sprawie. Rozpatrzy j inny sdzia.
Wymienione przyczyny wyczenia sdziego ? podobnie jak kilka innych ? maj zagwarantowa to, by prowadzcy rozpraw sdzia nie faworyzowa ani nie traktowa nieprzychylnie adnej ze stron. Jego emocjonalne nastawienie do strony lub do sprawy nie moe przysoni mu pewnych wanych okolicznoci ? zarwno obciajcych, jak i agodzcych dla sprawcy. Sdzia musi bada i uwzgldnia wszystkie okolicznoci ? na korzy i na niekorzy oskaronego.

Przykad:

Gdyby sdzia mg sdzi oskaronego o kradzie torebki swojej ony, mgby potraktowa go surowiej ni innego zodzieja w podobnej sprawie. Bardziej wziby pod uwag, e sprawca z caej siy wyrwa kobiecie torebk ni to, e j nastpnie przeprosi, a czynu dokona, bo by godny i potrzebowa pienidzy na jedzenie.

Czy to jedyne przypadki, kiedy sdzia zostanie wyczony?

Sdzia moe okaza si nieobiektywny take z wielu innych przyczyn. W takiej sytuacji rwnie moe podlega wyczeniu (por. art. 41 1 k.p.k.).
Przykad:
Sdzia ma osdzi czowieka, ktry zgwaci Tosi. Jego creczka kilka lat temu zostaa zgwacona przez innego przestpc. Nasz sdzia nie bdzie obiektywny ze wzgldu na swj silnie emocjonalny stosunek do sprawy. Sdzia moe okaza si stronniczy, gdy bdzie mia osdzi spraw swojej przyjaciki, mimo e ta nie naley do grona jego krewnych.

Czy w postpowaniu przed sdem mog przeglda akta sprawy?

Jeeli wystpujesz w sprawie jako oskaryciel posikowy lub prywatny, akta sprawy musz by Ci udostpniane, aby mg na spokojnie zapozna si z zapisanymi w protokoach zeznaniami wiadkw, opiniami biegych oraz wyjanieniami
oskaronego. Jeeli wolisz poczyta je w domu, bdziesz mg otrzyma odpisy, czyli kserokopie tych stron akt, ktre sobie zayczysz. Niestety bdziesz musia za to zapaci, gdy kserokopie nie s darmowe (por. art. 156 2 k.p.k.).
Jeeli nie jeste oskarycielem posikowym lub prywatnym, jako pokrzywdzony moesz zwrci si do prezesa sdu osoby pracujce w informacji lub w sekretariacie na pewno wska Ci drog do jego pokoju ? by ten wyda zgod na udostpnienie Ci akt lub sporzdzenie kserokopii (por. art. 156 1 k.p.k.).

Dlaczego oskarony nie musi odpowiada na pytania sdziego? Dlaczego, jeli kamie, nie jest za to dodatkowo karany?

Nikogo nie mona zmusi, aby si samooskara albo eby dostarczy przeciwko sobie dowodw. Wynika to z prawa do obrony. Oskarony moe milcze i w aden sposb nie mona na nim wymusi, eby zacz mwi. Ma do tego prawo (por. art. 175 1 k.p.k.).
Przykad:
Oskarony o pobicie Zenobiusza mczyzna nie odpowiada na pytania sdziego, tylko przez ca rozpraw milczy. Ma do tego prawo. Faszywe, czyli niezgodne z prawd wyjanienia oskaronego lub zatajenie przez niego prawdy nie s w Polsce karalne. To odrnia pozycj oskaronego od pozycji wiadka, ktry zobowizany jest do mwienia tylko prawdy pod grob kary za skadanie faszywych zezna. Kamstwo oskaronego mieci si w jego prawie do obrony. Jeli natomiast oskarony, wyjaniajc, oskary innego czowieka o popenienie przestpstwa, o ktre sam nie jest oskarony, to moe odpowiada karnie za pomwienie.
Przykad:
W czasie przesuchania przed sdem oskarony o wamanie do mieszkania Zenobiusza i Krystyny powiedzia, e widzia swojego ssiada, jak ten wamywa si do samochodu. Nie byo to zgodne z prawd. Faszywe oskarenie ssiada nie
pomoe mu w obronie i bdzie mg za to kamstwo karnie odpowiada.

Dlaczego w sdzie po raz kolejny pytaj mnie o to samo, skoro na identyczne pytania odpowiadaem ju na Policji i w prokuraturze? Po co sdzia odczytuje potem protokoy z moich wczeniejszych zezna, skoro i tak prawie wszystko i w podobny sposb powtrzyem na sali sdowej?

Twoje zeznania s dowodem w sprawie. Sd ma obowizek wysucha Ci osobicie, nie wystarczy, e przeczyta protok sporzdzony przez Policj lub prokuratora. Sd chce osobicie pozna Ciebie, Twj stosunek do sprawy i sprawcy. Dla sdu nie liczy si tylko sama tre Twojej wypowiedzi (por. art. 92, 174, 410 k.p.k.).

By moe nasun si nowe pytania, pojawi si nowe wtpliwoci, ktre pomoesz sdowi usun. Sdzia przeczyta Twoje zeznania z postpowania przed prokuratorem tylko po to, aby przypomnie Ci pewne fakty i wyjani niecisoci (por. art. 391 k.p.k.).

Przykad:

Kiedy Zenobiusz stanie przed sdem jako wiadek, sdzia po raz kolejny poprosi go, aby powiedzia wszystko to, co wie na temat sprawy. Bd mu potem zadawane pytania, a sdzia bdzie bacznie sucha odpowiedzi. Moe si zdarzy, e
pod wpywem emocji Zenobiusz troch inaczej przedstawi zdarzenie, pomyli jego dat, itd. Wtedy sdzia odczyta poprzednie zeznania i zapyta go, czy np. kradzie miaa miejsce 12 czy 22 czerwca, czy czowiek, ktry wyrwa mu portfel, by blondynem czy brunetem, itd.

Dlaczego w sytuacji, gdy zmienia si skad sdziowski, rozprawa prowadzona jest od pocztku?

Takie sytuacje nie zdarzaj si zbyt czsto, ale s moliwe. Oskaronego musi wtedy osdzi sd w innym skadzie, ktry ma obowizek na nowo zapozna si ze spraw, a zatem take on, w celu wydania sprawiedliwego wyroku, musi osobicie zetkn si ze wiadkami i biegymi oraz wysucha oskaronego (por. art. 402 2, 404 2 k.p.k.).
Przykad:
Rozprawie przewodniczy sdzia, ktry zgin w wypadku samochodowym.Sprawa bya ju bliska rozstrzygnicia. Niestety w takiej sytuacji musi j przej inny sdzia, ktry bdzie zobowizany znowu przesucha Zenobiusza, by mc pozna zarwno jego, jak i innych uczestnikw procesu. Proces przed sdem rozpocznie si od pocztku.

Jeli wiem o okolicznoci, przez ktr sdzia powinien zosta wyczony od rozpoznawania sprawy, co powinienem zrobi?

Musisz zoy odpowiedni wniosek. Naley to zrobi w formie ustnej lub pisemnej i skierowa go do sdu, ktry ma orzeka w sprawie. Sd ten przekae wniosek do rozpatrzenia innemu sdziemu. We wniosku musisz wyjani dlaczego uwaasz, e sdzia, ktrego wyczenia dasz, nie bdzie obiektywny i nie powinien orzeka w tej sprawie (por. art. 42 k.p.k.). Wniosek o wyczenie sdziego moesz zoy zanim rozpocznie si pierwsza
rozprawa w sdzie. W przeciwnym razie Twj wniosek co do zasady pozostawi si bez rozpoznania (por. art. 41 2 k.p.k.). Jednake w sytuacji, kiedy przed rozpoczciem rozprawy nie znae przyczyny, z jakiej sdzia nie powinien orzeka w sprawie, albo taka przyczyna powstaa ju po rozpoczciu postpowania przed sdem, Twj wniosek zostanie rozpatrzony i sdzia by moe zostanie wyczony od udziau w sprawie (por. art. 41 2 k.p.k.).

Przykad:

Zenobiusz wie, e sdzia w kady czwartek grywa w bryda w pobliskiej kawiarni. Zawsze grywa w tym samym gronie. Tymczasem osob, ktra spowodowaa wypadek i skasowaa samochd Zenobiusza, jest jeden z kompanw sdziego. Teraz osoba ta zasiada na awie oskaronych. Zenobiusz ma podstawy, by podejrzewa, e sdzia moe potraktowa oskaronego zbyt agodnie.

Przykad:

Dopiero po rozpoczciu postpowania przed sdem Krystyna spotkaa w parku sdziego, ktry spacerowa tam w towarzystwie kobiety oskaronej o kradzie. Okazao si, e sdzia i owa kobieta, ktra ukrada Krystynie torebk, od dawna si przyjani. Krystyna moe t wiadomo zgosi i wtedy spraw prawdopodobnie zajmie si inny sdzia.

 


English German Polish Russian

.

Odwiedzio nas

cznie1150652




Sie Pomocy Ofiarom Przestpstw

Menu